Gürgentepe, Ordu-Sivas karayolunun 48. km 'si üzerinde bulunan 1275 rakımlı bir mevkinin adıdır.
Gürgentepe uzun yıllar küçük bir yerleşim yeri olarak kalmıştır. Gürgentepenin tarihi gelişimi, Ordu-Gölköy- Mesudiye-Sivas karayolunun açılmasıyla yakından ilgilidir. B ugünkü anayol, ticari ker vanların Ordu-Sivas üzerinden İç Anadolu'ya daha rahat ulaşmasını sağlamak maksadıyla Osmanlı döneminde (Atlıyaya, Stablize, Şose yolu) 1885'te hizmete açılmıştır. Ancak bu yol, ormanlık, dağlık ve engebeli bir arazi üzerinde yer aldığı ve kışları de vamlı kar yağışlı geçtiği için asayişsizlik sebebiyle II. Dünya Savaşı sonuna kadar pek kullanılmamıştır. Bu yıllarda Ordu - Ulubey - Sarpdere - Çatalarmut - Gölköy güzergâhının kullanılma sına devam edilmiştir.
Ağızlar Köyü'nden Ali Çavuş ve Akmescit Köyü'nden Hamdir Yılmaz, şehrin bugünkü bulunduğu yere birer han yapmışlardır. Ordu-Sivas güzergâhında kurulmuş bulunan bu hanlar, uzun yıllar konar-göçer ticaretçilerin dinlenme-konaklama ve alış-veriş merkezi olarak hiz met vermiştir. 1940'lı ve 1950'lı yıllarda küçük değişikliklerle ye niden yapılan yol, motorlu araçların karayolu taşımacılığına açılmıştır. "Hanyanı" ismi ile kısa zamanda gelişmeye başlayan bu küçük yerleşim birimi, civar köylerin ilgisiyle giderek panayır ve pazaryeri özelliğini kazanmıştır. Bununla birlikte Akmescit köyü Muhtarı Hamdi Yılmaz'ın gay retleriyle Cuma günleri tertiplenen güreşler ve bu güreşlere katılan kalabalıkların ilgisi, aynı zamanda bugünkü Hıdrellez geleneğinin daha canlı bir şekilde kutlanmasını yaygınlaştırmıştır. Bunu plânsız ve imarsız yapılaşma faaliyetleriyle, devletin asayişi sağlamak için Karakol açması takip etmiştir. Bütün bu gelişmeler, buranın (Hanyanı) geleceğini olumlu yönde etkilemiştir. Han sahibi olan Ağızlar Köyün'den Ali Çavuş ve Akmescit Köyü'nden Hamdi Yılmaz aileleriyle, Okçabel Köyü'nden Kadıoğulları, Tikenlice Köyü'nden Somunoğulları ilk defa buraya yerleşerek bu konaklama ve pazaryerinin şenlenmesini sağlamışlardır. Yerleşim yeri, Ağızlar ve Akmescit Köylerinin birleşmeleriyle 7 Ağustos 1955 tarihinde Gölköy İlçesi'ne bağlı bir Belediye teşkilâtı kurulmasını müteakip "Gürgentepe" ismini almıştır.
4Temmuz 1987 gün ve 3392 sayılı kanunla Gürgentepe Beldesi ilçe olmuştur. Gürgentepe İlçesine Gölköy'den Işıktepe Ka sabası, Okçabel, Muratcık, Direk Köyleri; Fatsa'dan Eskiköy Kasabase, Hasancık, Bahtiyarlar Köyleri; Ulu beyden Tikenlice ve Ohtamış Köyü'nün daha önce Mahallesi olan Gülbelen ve Gültepe Köyleri bağlanmıştır. Şu anda İlçe Ağızlar, Akmescit, Akören, Akyurt ve Döşek Mahalleleri, Işıktepe ve Eskiköy Beldeleri; Alaseher, Bah tiyarlar, Direkli, Gülbelen, Gültepe, Hasancık, Muratcık, Okçabel, Ti kenlice, Tepeköy Köylerinde oluşmaktadır. İlçeye bağlı 3 Belediye, 10 Mahalle, 10 Köy Muhtarlığı mevcuttur.
AĞIZLAR MAHALLESİ
Daha önce Gölköy'e bağlı bir köy iken Gürgentepe'nin belediye olmasıyla mahalle statüsüne alınmıştır. Ma halleye ilk yerleşenler Gümüşhane'nin Kürtün Nahiyesinden gelmişlerdir. Önceleri Akören Mahallesine bağlı bir ma halle olan Ağızlar yeni bir mahalle ve muhtarlık olmuştur.
AKMESCİT MAHALLESİ
Mahalle, bölgenin Osmanlı idaresine girdiği tarihlerde Akçakilise olarak anılıyordu. 1455'de yapılan tahrir kaynaklarında köyün 10 hâne, 1485'de 13 hane, 1520'de 31, 1547'de 58 ve 1613'de 61 hane olduğu ve köyde gayrimüslimlerin yaşanmadığı tespit edilmiştir. Buradan da Akmescit Köyü'nün arazisinin yerleşme ve gelişmeye müsait olduğu anlaşılmaktadır. Ordu-Sivas karayolunun açılmasıyla meşhur olan Gürgentepe patatesinin büyük çoğunluğu bu köyde üretilmekteydi. Bugün ise patates tarlalarının yerini fındık bahçeleri almıştır.
AKÖREN MAHALLESİ
Daha önceleri Ağızlar Mahallesi ile beraber olan Akören Mahallesi 1968'de ayrı bir mahalle olmuştur. Bu yerleşim yerinin kalabalıklaşması yenidir. Mahalle sakinleri Gümüşhane İli Torul İlçesi Kürtün Nahiyesi ile Giresun ili Dereli İlçesinden gelmişlerdir. 1954 yılında Gürgentepe Belediyesi'ne bağlı bir mahalle halini almıştır.
AKYURT MAHALLESİ
Daha önce Akmescit Köyü'nün mahallesi olan Akyurt belediye teşkilâtı ile Akmescit'ten ayrılarak mahalli statüsü kazanmıştır. Bu mahalle sakinleri de Kürtün'den gelmiştir.
DÖŞEK MAHALLESİ
Osmanlılar döneminde Döşek Köyü olarak geçmekte olup, o dönemlerde de oldukça kalabalıktır. 1455 tarihli tahrir defterinde 23 hâne, 1485'de 15 hane, 1520'de 28 hâne, 1547'de 50 hâne, 1613'de 72 hânedir. Bu nüfusun tamamı Müslümandır. Osmanlı döneminde Habsamana (Gölköy)'e bağlı büyükçe bir köydür. 1976 yılında Gürgentepe Beldesine bağlanmış, ilçe oluşuyla da mahalle statüsünü korumuştur.
IŞIKTEPE BELDESİ
Osmanlı kayıtlarında Narı olarak geçmekte olup, Habsamana (Gölköy) Nahiyesine bağlı idi. Narı pek fazla nüfusa sahip değildi. 1455'de 13 hâne, 1485'de 2 hâne, 1520'de 6 hane, 1547'de 6 hâne, 1613'de 7 hâne. Buraya ilk gelip yerleşen Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi, Narlı Kasabasından geldikleri için bu ismin verildiği rivayet edilmektedir.
1972 yılına kadar köy olan Işıktepe, 1972 yılında belediye olmuştur.
ESKİKÖY BELDESİ
Eskiköy Osmanlı döneminde Bolaman Nahiyesine bağlı küçük bir köy idi. 1455'de 6 hâne, 1613'de 14 hâne 1973 yılına kadar köy olma özelliğini koruyan Eskiköy, 1973 yılında belediye olmuş, Gürgentepe'nin İlce olmasıyla buraya bağlanmıştır.
ALASEHER KÖYÜ
1989'da Bahtiyarlar Köyü'nden ayrılarak Gürgentepe'ye bağlanmıştır.
BAHTİYARLAR KÖYÜ
Osmanlılar döneminde Milâr adıyla Çamaş bucağına bağlı idi. Bahtiyarlar köyü'nde ilk yerleşimin 1613'de gerçekleştiği ve bu tarihte 7 hâne olduğu tespit edilmiştir. Cumhuriyet döneminde Ordu'da ilk adı değiştirilen köydür. 1929'da adı Milâs, 1955'de Bahtiyarlar olmuştur.
DİREKLİ KÖYÜ
Eski adı Tazvara olup, 1960 yılında Direkli Köyü olmuştur. Köyün adı Osmanlı kayıtlarında Tazvara-Tazıvar olarak geçmekte olup, Habsamana nahiyesine bağlıydı. 1455'de 5 hâne olan köy, 1613'de 18 hâne'ye ancak yükselebilmiştir. 1987'de Gürgentepe İlçesine bağlanmıştır.
GÜLBELEN KÖYÜ
Ulubey İlçesi Ohtamış köyü Belen Mahallesi iken 1993 yılında Gülbelen adını alarak Gürgentepe ilçesine bağlanmıştır.
GÜLTEPE KÖYÜ
Ulubey İlçesi Ohtamış Köyü Kürt Ahmet Mahallesi iken 1994 yılında Gültepe adını alarak Gürgentepe İlçesine bağlanmıştır.
HASANCIK KÖYÜ
Halk arasında Hasancık olarak söylenen Hasancık Pınarı Köyü daha önce Fatsa ilçesi Çamaş Bucağına bağlı iken Gürgentepe'nin ilçe yapılması üzerine Gürgentepe'ye bağlanmıştır.
MURATÇIK KÖYÜ
Eski adı Zeyli idi. 1455 tarihli tahrir Defterinde bu ad Zanlu, Zenglu, Zengili gibi isimlerle geçmektedir. 1455'de Habsamana (Gölköy) Nahiyesine bağlı olan Muratçık 1987'de Gürgentepe'ye bağlı bir köy haline gelmiştir.
OKÇABEL KÖYÜ
Osmanlı belgelerinde Okçubey, Okçubel ve Hayriye adlarıyla anılmakta olan Okçabel Köyü 1877-78 Osmanlı-Rus savaşlarından sonra Batum'dan göçen muhacirlerin buraya yerleşmesiyle kalabalıklaşmıştır. Daha önce Gölköy'e bağlı olan Okçabel Köyü 1987'de Gürgentepe'ye bağlanmıştır.
TEPEKÖY KÖYÜ
Osmanlı kayıtlarında Depeköy tabii Kargu olarak geçmekte olan Tepeköy, 1455'te 4 hâne 1613'de 15 hânedir. Daha önce Gölköy'e bağlı olan Tepeköy 1987'de Gürgentepe'ye bağlanmıştır.
TİKENLİCE KÖYÜ
Osmanlı belgelerinde Sev-deşlü (Ulubey) Nahiyesine bağlı Dikenlüce olarak geçmektedir. 1613 tarihli tahrir defterinde 15 hâne olduğu anlaşılmaktadır. Tikenlice köyü Ulu bey - Sarpdere - Gölköy yolu üzerinde bulunduğundan Türklerin Karadeniz bölgesine gelişinden önce de önemli bir yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Bugün Mağara Ma hallesinde kayalara muntazam oyulmuş 11 adet kaya anıt mez arları mevcuttur. Bu anıt mezarların bulunduğu kayanın üzeri muhtemelen ticaret yoluna nazır bir kale idi. Tikenlice köyü 1987 yılında Ulubey ilçesinden ayrılarak Gürgentepe'ye bağlanmıştır.
TARİHİ MEKÂNLAR
1-Tikenlice Köyü, Mağara Mahallesinde 11 adet muntazam işlenmiş anıt mezarlar mevcuttur. Şu anda köylüler tarafından depo olarak kullanılmaktadır.
2- Akmescit Mahallesinde, Akkilise denilen kilisenin temel kalıntıları ile Osmanlılar döneminden kalma med resenin taş bir duvarı mevcuttur.
3- Eskiköy Dere Mahallesinde dere kenarındaki taşlara oyulmuş, vaziyette duran ve niçin yapıldığı bi linmeyen oyuklar mevcuttur.
5 Temmuz 2008 Cumartesi
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
